Osiem rodzajów obligacji oszczędnościowych i to, czym naprawdę się różnią

Obligacje skarbowe oszczędnościowe mają opinię najprostszego sposobu oszczędzania po lokacie. Ta opinia jest zasłużona tylko częściowo. Każda z ośmiu serii działa inaczej: jedne wypłacają odsetki co miesiąc, inne doliczają je do kapitału przez dziesięć lat, jedne mają stałe oprocentowanie, inne zależą od inflacji, której nikt nie zna z góry. Ten tekst nie jest rekomendacją żadnej z nich. Pokazuje, czym się różnią, żeby oferta ze strony emitenta była czytelna.

Wspólne zasady dla wszystkich serii

Obligacje oszczędnościowe emituje Skarb Państwa, a sprzedawane są „każdego dnia po stałej cenie równej wartości nominalnej”, czyli za 100 zł za sztukę. Kto ma obligacje, których termin wykupu się zbliża, może je zamienić na nowe w cenie 99,90 zł; dziesięć groszy różnicy to tzw. dyskonto, które również podlega opodatkowaniu. Wyjątkiem są obligacje trzymiesięczne, przy których cena zamiany wynosi 100 zł.

Od odsetek pobiera się 19 procent podatku. Robi to Dom Maklerski PKO Banku Polskiego jako płatnik, więc obligacji nie wykazuje się w zeznaniu rocznym. Mechanizm opisujemy w tekście o podatku Belki.

Oferta z października 2026 roku

Poniżej zestawienie ofert sprzedawanych od 1 do 31 października 2026 roku, według stron produktowych serwisu obligacjeskarbowe.pl. Ministerstwo Finansów ogłosiło 26 października ofertę na listopad z tymi samymi stopami procentowymi.

Stopy w skali roku, przed podatkiem. Opłaty za jedną obligację, dla obligacji kupionych od 1 września 2024 r.; opłata nie może przekroczyć naliczonych odsetek. Oferta obowiązuje w miesiącu sprzedaży, kolejne emisje mogą mieć inne warunki.

Stałe, zmienne i inflacyjne: co to oznacza w praktyce

Stałe oprocentowanie (OTS, TOS) oznacza, że od dnia zakupu wiadomo, ile wyniosą odsetki, jeśli obligacja zostanie utrzymana do wykupu. Nie korzysta się jednak na późniejszym wzroście stóp czy inflacji.

Oprocentowanie zmienne (ROR, DOR) po pierwszym miesiącu podąża za stopą referencyjną NBP, powiększoną w DOR o 0,15 punktu procentowego. Gdy Rada Polityki Pieniężnej obniża stopy, odsetki spadają, gdy podnosi, rosną.

Oprocentowanie indeksowane inflacją (COI, EDO, ROS, ROD) od drugiego roku to inflacja plus stała marża. Jeśli inflacja byłaby ujemna, przyjmuje się ją jako zero, więc oprocentowanie nie spada poniżej marży. Wysokość odsetek w kolejnych latach nie jest znana w dniu zakupu.

Cena jest wszędzie ta sama, 100 zł, ale na tym podobieństwa się kończą.

Przykład: 10 000 zł w obligacjach trzyletnich

Załóżmy zakup 100 obligacji TOS z oferty październikowej i trzymanie ich do wykupu. W uproszczeniu, przy rocznej kapitalizacji i stałej stopie 4,40 procent, wartość po trzech latach wynosi 11 378,93 zł. Odsetki brutto to 1 378,93 zł, podatek 19 procent około 262 zł, a odsetki netto około 1 117 zł. To wyliczenie ilustracyjne; dokładne kwoty liczy emitent dla każdej obligacji z osobna.

Gdyby te same obligacje trzeba było sprzedać przed terminem, od każdej pobrana zostałaby opłata 1,00 zł, czyli przy stu sztukach 100 zł, ale nie więcej niż naliczone odsetki.

Obligacje rodzinne nie są dla każdego

Serie ROS i ROD mają wyższe marże, ale mogą je kupić wyłącznie osoby pobierające świadczenie wychowawcze 800 plus, i to do wysokości otrzymanego świadczenia. Sprzedawane są tylko w oddziałach PKO Banku Polskiego i punktach obsługi jego domu maklerskiego. Dla większości oszczędzających dostępne są więc pozostałe sześć serii.

Gdzie się je kupuje i czym nie są

Obligacje oszczędnościowe sprzedają PKO Bank Polski (przez internet na stronie zakupowej obligacjeskarbowe.pl, w serwisie bankowym i aplikacji, w oddziałach oraz telefonicznie) i Bank Pekao. Nie ma potrzeby korzystania z pośredników spoza tych kanałów.

Obligacje skarbowe nie są depozytem bankowym i nie obejmuje ich gwarancja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Ich dłużnikiem jest Skarb Państwa, który, jak czytamy w serwisie emitenta, gwarantuje wypłatę świadczeń całym swoim majątkiem. Różnicę między tymi zabezpieczeniami opisujemy w tekście o gwarancjach BFG.

Dla kogo to ważne i co sprawdzić

• Osoby, które mogą potrzebować pieniędzy przed terminem: opłata za wcześniejszy wykup rośnie wraz z długością obligacji.
• Osoby szukające przewidywalności: tylko OTS i TOS mają stałe oprocentowanie przez cały okres.
• Osoby, które obawiają się inflacji: serie COI i EDO mają od drugiego roku oprocentowanie powiązane z inflacją, ale nieznane z góry.
• Osoby, którym kończą się obligacje: zamiana na nowe kosztuje 99,90 zł zamiast 100 zł.

Na koniec

Obligacje oszczędnościowe łączy cena 100 zł i emitent, Skarb Państwa. Dzieli wszystko inne: okres, sposób liczenia odsetek, częstotliwość ich wypłaty i koszt wyjścia przed terminem. Zanim wybierze się którąkolwiek serię, warto przeczytać jej list emisyjny na obligacjeskarbowe.pl dla danego miesiąca, bo oferta zmienia się co miesiąc.