Dom i zdrowie · Redakcja Zincmapser · 5 min czytania
Litera S na recepcie i bezpłatne leki dla osób po 65. roku życia
Od września 2023 roku osoby, które skończyły 65 lat, mogą dostać część leków z wykazu refundacyjnego bez dopłaty. Warunek jest jeden, ale łatwo go przeoczyć: na recepcie musi znaleźć się kod uprawnień S. Wyjaśniamy, kto może go wpisać i jak sprawdzić aktualną listę.
W skrócie
- Od 1 września 2023 roku osoby, które ukończyły 65 lat, mają prawo do wybranych leków bez dopłaty, z wykazu będącego częścią obwieszczenia refundacyjnego.
- Warunek: na recepcie musi być kod uprawnień dodatkowych S. Farmaceuta nie może go dopisać sam.
- Od 14 lutego 2025 roku kod S może wpisać każda osoba uprawniona do wystawiania recept, także lekarz prywatny, pielęgniarka czy farmaceuta.
Dwie osoby w tym samym wieku wychodzą z apteki z tym samym lekiem. Jedna zapłaciła kilkanaście złotych, druga nic. Różnica nie wynika z dochodów ani z tego, w której aptece były, tylko z jednej litery na recepcie. Program bezpłatnych leków dla seniorów działa od lat, ale wciąż zdarza się, że osoba uprawniona płaci za lek, który mogła dostać bez dopłaty.
Kto ma prawo do bezpłatnych leków
Od 1 września 2023 roku prawo do wybranych bezpłatnych leków mają wszystkie osoby, które ukończyły 65 lat. Wcześniej program obejmował osoby po 75. roku życia i dlatego w rozmowach wciąż można usłyszeć nazwę „leki 75 plus”. Ministerstwo Zdrowia ogłosiło wtedy, że z programu skorzysta więcej osób, a równolegle bezpłatne leki otrzymały też dzieci i młodzież do 18 lat.
Nie ma tu progu dochodowego ani wniosku. Uprawnienie wynika z wieku i potwierdza je numer PESEL pacjenta na recepcie.
Litera S, czyli najważniejszy szczegół
Żeby lek z wykazu był wydany bezpłatnie, na recepcie musi znaleźć się litera S w polu „kod uprawnień dodatkowych”. Rządowy serwis informacyjny zaznacza, że farmaceuta nie może jej dopisać, jeśli osoba wystawiająca receptę jej nie wpisała. Pacjent zapłaci wtedy według zwykłych zasad refundacji.
Inne litery oznaczają inne uprawnienia. Kod DZ dotyczy dzieci i młodzieży do 18 lat, a kod C kobiet w ciąży. Przy wizycie warto więc wprost zapytać, czy lek jest na liście dla osób po 65. roku życia i czy na recepcie wpisano kod S.
Uprawnienie wynika z wieku, ale bez kodu S na recepcie apteka go nie zastosuje.
Kto może wpisać kod S
Do lutego 2025 roku kod S mogli wpisywać przede wszystkim lekarze i pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej. Ustawa z 5 grudnia 2024 roku poszerzyła ten krąg. Od 14 lutego 2025 roku, jak informuje Ministerstwo Zdrowia, bezpłatne leki mogą przepisywać wszystkie osoby uprawnione do wystawiania recept w ramach wykonywanego zawodu medycznego.
| Wystawiający | Przykład sytuacji |
|---|---|
| Lekarz POZ | wizyta u lekarza rodzinnego w przychodni |
| Lekarz specjalista, także w prywatnym gabinecie | kontrola u kardiologa lub okulisty |
| Lekarz dentysta | leczenie stomatologiczne |
| Pielęgniarka z uprawnieniami do wystawiania recept | kontynuacja leczenia przewlekłego |
| Felczer | w zakresie swoich uprawnień |
| Farmaceuta | recepta farmaceutyczna w aptece, w ustawowych przypadkach |
Zestawienie na podstawie komunikatu Ministerstwa Zdrowia o ułatwieniu dostępu do bezpłatnych leków. Lek musi znajdować się w wykazie i być przepisany we wskazaniu, którego dotyczy wykaz.
Które leki są na liście
Bezpłatne są tylko leki z osobnego wykazu dla osób po 65. roku życia. Wykaz jest częścią obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie leków refundowanych i, jak podaje serwis rządowy, zmienia się co dwa miesiące. Obecnie obowiązuje obwieszczenie z 16 września 2026 roku, stosowane od 1 października 2026 roku.
Na liście są leki stosowane w chorobach typowych dla starszego wieku, ale nie wszystkie leki refundowane. Bywa też, że lek jest bezpłatny tylko w określonym wskazaniu. Przykład spoza tabletek: szczepionki przeciw wirusowi RSV są dla osób po 65. roku życia bezpłatne, ale potrzebna jest recepta z kodem S, o czym informuje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego.
Co, jeśli leku nie ma w wykazie
Jeśli lek nie znajduje się na liście dla seniorów, nadal może być refundowany na zwykłych zasadach, z częściową odpłatnością. Wtedy warto zapytać lekarza o odpowiednik, który jest w wykazie, i porozmawiać z farmaceutą o tańszych zamiennikach. Wydatki na leki, które trzeba kupować regularnie, mogą też częściowo obniżyć podatek u osób z orzeczeniem o niepełnosprawności, o czym piszemy w tekście o uldze rehabilitacyjnej.
Przy okazji: abonament RTV po 75. urodzinach
Seniorów dotyczy też inne zwolnienie, które działa bez żadnych formalności. Ustawa o opłatach abonamentowych zwalnia z abonamentu radiowo-telewizyjnego osoby, które ukończyły 75 lat. Zwolnienie przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po 75. urodzinach, a ustawa nie wymaga dla tej grupy składania oświadczeń w placówce pocztowej. W 2026 roku abonament wynosi 9,50 zł miesięcznie za radio i 30,50 zł za telewizor lub telewizor z radiem; na 2027 rok ustalono stawki 10,80 zł i 34,50 zł.
Dla kogo to ważne i co sprawdzić
- Osoby po 65. roku życia leczące się przewlekle: przy każdej nowej recepcie warto sprawdzić, czy jest na niej kod S.
- Pacjenci prywatnych gabinetów: od lutego 2025 roku także lekarz prywatny może wystawić receptę na bezpłatny lek.
- Rodziny realizujące recepty za starszych rodziców: kod uprawnień warto sprawdzić na wydruku informacyjnym recepty albo zapytać o niego w aptece, zanim lek zostanie wydany.
- Osoby, które za lek płaciły: wykaz zmienia się co dwa miesiące, więc lek, który wcześniej był płatny, mógł do niego trafić.
Najważniejsze na koniec
Bezpłatne leki dla osób po 65. roku życia nie wymagają wniosku ani zaświadczeń. Wymagają jednej rzeczy: kodu S na recepcie, który od lutego 2025 roku może wpisać każda osoba uprawniona do wystawiania recept. Lista leków zmienia się razem z obwieszczeniem refundacyjnym, dlatego warto pytać o nią przy każdej wizycie. Więcej o świadczeniach dla osób potrzebujących opieki piszemy w tekście o świadczeniu wspierającym i dodatku pielęgnacyjnym.
Źródła
- Ministerstwo Zdrowia, Z programu bezpłatnych leków skorzysta więcej osób. Bezpłatne leki dla osób od 65 lat od 1 września 2023 r.
- Ministerstwo Zdrowia, Ułatwiamy dostęp do bezpłatnych leków dla dzieci i seniorów. Wystawianie recept z kodem S od 14 lutego 2025 r.
- gov.pl, Korzystaj z bezpłatnych leków. Kod S, zmiany listy co dwa miesiące
- Ustawa o opłatach abonamentowych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1585. Art. 4: zwolnienie osób po 75. roku życia
Informacja ogólna
Ten artykuł jest prywatną treścią sponsorowaną przez Raotsa OÜ, wydawcę serwisu Zincmapser (dane spółki). Nie publikuje go ZUS, Ministerstwo Finansów, Krajowa Administracja Skarbowa, NFZ ani żaden inny urząd i serwis nie jest z nimi powiązany. To informacja ogólna, a nie indywidualna porada prawna, podatkowa czy finansowa; nie polecamy żadnego produktu ani dostawcy.
Kwoty to wartości urzędowe dla wskazanego roku albo wyraźnie oznaczone przykłady. To, ile ktoś otrzyma lub zapłaci, zależy od jego sytuacji i od decyzji właściwego organu. Serwis nie przyjmuje wniosków i nie pobiera opłat. Nigdy nie podawaj numeru PESEL, danych do bankowości elektronicznej, profilu zaufanego ani danych logowania do PUE/eZUS stronie internetowej w odpowiedzi na artykuł. W swojej sprawie korzystaj z zus.pl, podatki.gov.pl lub skontaktuj się bezpośrednio z urzędem.